Chiến trường bán dẫn

Cạnh tranh chiến lược và tự chủ đổi mới sáng tạo của Trung Quốc thế kỷ 21.

Phạm Sỹ Thành, Nguyễn Tuệ Anh • 2​024

​Tầm quan trọng của công nghệ bán dẫn trong nền kinh tế toàn cầu và những thách thức mà ngành này phải đối mặt.

Chiến trường bán dẫn tiếp cận ngành chip bán như một không gian cạnh tranh chiến lược giữa các quốc gia. Cuốn sách đặt bán dẫn vào trung tâm của an ninh quốc gia, chính sách công nghiệp và quyền lực kinh tế, với trọng tâm là cuộc đối đầu kéo dài nhiều thập kỷ giữa Trung Quốc và Mỹ.

Cuốn sách dành nhiều dung lượng để phân tích những thất bại, điểm nghẽn và giới hạn của mô hình nhà nước can thiệp trong phát triển công nghiệp bán dẫn. Bán dẫn được mô tả là một hệ sinh thái phức tạp, nơi chính sách, doanh nghiệp, chuỗi cung ứng và năng lực đổi mới sáng tạo phải đồng thời vận hành, chứ không thể dựa vào khẩu hiệu hay đầu tư ngắn hạn.

Các tác giả tiếp cận với phương thức nghiên cứu chính sách (policy research): Không tách riêng Trung Quốc, mà đặt nước này trong bức tranh so sánh với Mỹ, Nhật Bản, châu Âu và các nền kinh tế công nghiệp khác. Điều này giúp người đọc hiểu vì sao “tự chủ công nghệ” không chỉ là vấn đề kỹ thuật, mà là bài toán thể chế, tổ chức và tầm nhìn dài hạn.

Chiến trường bán dẫn đặt ra câu hỏi khó: Một quốc gia cần những điều kiện gì để xây dựng được năng lực công nghệ bền vững trong thế kỷ 21. Với độc giả Việt Nam, đây là một cuốn sách giúp soi chiếu vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu, không bằng kỳ vọng cảm tính, mà bằng những ràng buộc cụ thể của thực tế.

Ngày cập nhật: 26/12/2025

Mục lục

    Chương 1. Tổng quan về công nghiệp bán dẫn từ góc nhìn chuỗi cung ứng toàn cầu.

    • 1.1. Bán dẫn: Chuỗi cung ứng nhìn từ đầu ra.
    • 1.2. Bán dẫn: Chuỗi cung ứng nhìn từ đầu vào.
    • 1.3. Thiết bị chế tạo và sản xuất bán dẫn (SME).
    • 1.4. Đo lường hiệu quả tài chính.

    Chương 2. Bán dẫn Trung Quốc: Từ chiến lược đuổi kịp đến tự chủ đổi mới.

    • 2.1. Lược sử ngành công nghiệp bán dẫn của Trung Quốc 1956 – 2023.
    • 2.2. Các công cụ chính sách phát triển ngành bán dẫn.
    • 2.3. Hiệu quả ngành bán dẫn Trung Quốc.
    • 2.4. Những người chơi chính của thị trường trăm tỷ đô-la Mỹ: các chính sách đi về đâu.
    • 2.5. Những hạn chế từ các chính sách tự chủ đổi mới sáng tạo và tác động với bên ngoài.

    Chương 3. Chiến trường bán dẫn: Cạnh tranh chiến lược và xa hơn nữa.

    • 3.1. Các chính sách cạnh tranh bán dẫn của Mỹ.
    • 3.2. Các chính sách cạnh tranh của EU.
    • 3.3. Chính sách cạnh tranh của các quốc gia và vùng lãnh thổ khác.
    • 3.4. Cạnh tranh chiến lược hay chia tách công nghệ: Triển vọng ngành bán dẫn dưới các xung lực địa chính trị mới.

    Chương 4. Việt Nam và làn sóng bán dẫn mới: Cơ hội duy nhất.

    • 4.1. Những nghiên cứu trường hợp điển hình ngành bán dẫn toàn cầu.
    • 4.2. Những thách thức kinh doanh chung.
    • 4.3. Các thách thức chuyên biệt.
    • 4.4. Chúng ta đang ở đâu, có thể làm gì và như thế nào.