Hoàng tử bé

Hoàng tử bé là một tác phẩm đặc biệt khó xếp loại, dù hay được xếp vào “văn học thiếu nhi”. Dưới hình thức một câu chuyện ngắn, giàu chất thơ, cuốn sách mở ra một chuỗi quan sát tinh tế về con người, các mối quan hệ và cách xã hội vận hành qua lăng kính của một đứa trẻ đến từ hành tinh khác.

Câu chuyện bắt đầu khi một phi công rơi xuống sa mạc Sahara và gặp Hoàng tử bé – một cậu bé luôn đặt những câu hỏi ngây thơ nhưng không dễ trả lời. Từ những chuyến du hành của Hoàng tử bé qua các hành tinh nhỏ, người đọc lần lượt gặp những hình mẫu quen thuộc của thế giới người lớn: Nhà vua, kẻ hợm hĩnh, con nghiện, doanh nhân, người thắp đèn… Mỗi nhân vật đại diện cho một kiểu hành xử mà xã hội thường coi là “bình thường”, nhưng khi nhìn từ bên ngoài, lại hiện lên vừa phi lý vừa cô độc.

Hoàng tử bé không đặc biệt ở cốt truyện, mà ở cách tác giả tạo ra một khoảng lùi để người đọc quan sát chính mình. Những điều người lớn xem là quan trọng như quyền sở hữu, kiểm soát, danh tiếng, tính hiệu quả… được đặt cạnh những giá trị tưởng như mong manh: Tình bạn, sự quan tâm, trách nhiệm với điều mình gắn bó. Câu nói nổi tiếng “Người ta chỉ nhìn thấy rõ bằng trái tim” không mang tính giáo huấn, mà giống một lời nhắc nhẹ về sự lệch pha giữa cách con người sống và những gì thực sự có ý nghĩa.

Chính sự giản dị ấy khiến Hoàng tử bé vượt ra khỏi khuôn khổ một câu chuyện dành cho trẻ em, trở thành một văn bản mà mỗi lần đọc lại ở một giai đoạn khác của cuộc đời, người ta lại nhận ra mình đã vô tình đánh mất hoặc bỏ quên điều gì. Cuốn sách không đưa ra câu trả lời, mà để lại một khoảng lặng đủ dài để người đọc tự soi lại cách mình đang nhìn thế giới và đối xử với những mối quan hệ quanh mình.