Thách thức sáng tạo

Thách thức sáng tạo đặt ra một nghịch lý gây khó chịu cho giới lãnh đạo: Những công ty được quản trị tốt nhất, lắng nghe khách hàng nhất, tối ưu hiệu quả nhất lại thường là những công ty thất bại trước làn sóng đổi mới tiếp theo. Clayton Christensen không xem đây là lỗi cá nhân hay sai lầm thực thi, mà là hệ quả logic của cách các doanh nghiệp thành công ra quyết định.

Khái niệm trung tâm của cuốn sách là đổi mới mang tính phá vỡ (disruptive innovation). Christensen chỉ ra rằng các công nghệ hoặc mô hình kinh doanh mới thường bắt đầu ở phân khúc thấp, kém hấp dẫn, lợi nhuận nhỏ và không phù hợp với tiêu chí đánh giá của các doanh nghiệp lớn. Chính vì vậy, chúng bị bỏ qua một cách hợp lý. Khi các đổi mới này trưởng thành, chúng dần cải thiện chất lượng và chi phí, cuối cùng lật đổ những người dẫn đầu thị trường.

Cuốn sách không khuyến khích đổi mới nhiều hơn, mà phân biệt rõ hai loại đổi mới: Đổi mới duy trì (sustaining) và đổi mới phá vỡ (disruptive). Christensen cho thấy các hệ thống quản trị, quy trình đầu tư, và chỉ số tài chính vốn rất hiệu quả trong việc tối ưu hiện tại lại chính là rào cản khiến doanh nghiệp không thể theo đuổi đổi mới phá vỡ.

Ở cấp độ chiến lược, Thách thức sáng tạo không đưa ra công thức an toàn. Ngược lại, nó buộc người lãnh đạo phải chấp nhận rằng bảo vệ mô hình kinh doanh hiện tại và chuẩn bị cho tương lai thường là hai mục tiêu xung đột. Việc tách tổ chức, chấp nhận thị trường nhỏ, hoặc đầu tư vào những thứ chưa sinh lời không phải là quyết định phi lý, mà là điều kiện cần để tồn tại dài hạn.

Cuốn sách đặc biệt có giá trị với các doanh nghiệp đang làm đúng mọi thứ nhưng bắt đầu cảm thấy bất an trước những thay đổi từ bên ngoài. Nó giải thích vì sao sự sụp đổ thường đến không phải từ sai lầm lớn, mà từ những quyết định hợp lý lặp đi lặp lại trong một thế giới đã đổi khác.