Dám bị ghét

Dám bị ghét được viết dưới hình thức đối thoại, dựa trên nền tảng tâm lý học Alfred Adler, nhưng được trình bày theo cách rất dễ tiếp cận với độc giả phổ thông. Thay vì đi theo lối giải thích học thuật, cuốn sách để một triết gia trò chuyện với một chàng trai trẻ đang bế tắc, qua đó từng bước tháo gỡ những niềm tin phổ biến về khổ đau, tổn thương và hạnh phúc.

Cuốn sách tập trung vào một luận điểm gây tranh cãi: Con người không bị quyết định bởi quá khứ, mà bởi cách họ lựa chọn mục đích sống ở hiện tại. Theo tâm lý học Adler, cuốn sách cho rằng nhiều khổ đau tâm lý không đến từ sang chấn hay hoàn cảnh, mà từ việc con người tự gán cho mình những vai trò, kỳ vọng và sự so sánh với người khác. Khi sống để đáp ứng ánh nhìn bên ngoài, con người đánh mất tự do nội tâm.

Cuốn sách dành nhiều dung lượng để bàn về khái niệm nhiệm vụ của ai – ranh giới giữa trách nhiệm của bản thân và trách nhiệm của người khác. Việc can thiệp, kiểm soát hay cố gắng làm hài lòng tất cả mọi người được xem là nguồn gốc của mệt mỏi và xung đột. Từ đó, Dám bị ghét không được hiểu như thái độ nổi loạn, mà là sự chấp nhận việc không thể kiểm soát đánh giá của người khác.

Ở tầng sâu hơn, trong khung tư tưởng Adler được diễn giải lại cho độc giả hiện đại, giá trị bản thân không đến từ cạnh tranh hay vượt trội, mà từ cảm thức “đóng góp” – cảm giác mình có ích cho cộng đồng, dù ở quy mô nhỏ. Hạnh phúc, theo cách nhìn này, không đến từ việc hơn người khác, mà từ việc sống đúng với lựa chọn của mình trong mối quan hệ bình đẳng với người khác.

Cuốn sách phù hợp với những người đang tìm kiếm một điểm khởi đầu nhẹ nhàng để suy nghĩ lại về tự do cá nhân, trách nhiệm và cách sống trưởng thành trong các mối quan hệ xã hội.