Để không phạm sai lầm
Toán học ẩn chứa trong cuộc sống
Tác giả: Jordan Ellenberg
Năm XB lần đầu: 2014
Ngôn ngữ gốc: Tiếng Anh
Sách gốc: How not to be wrong?
Năm XB lần đầu tại VN: 2019
Toán học không đảm bảo bạn luôn đúng. Nhưng nó giúp bạn hiểu vì sao mình có thể sai, và sai ở đâu.
Để không phạm sai lầm là một cuốn sách phổ biến hóa toán học, nhưng không nhằm dạy toán theo nghĩa kỹ thuật. Jordan Ellenberg tiếp cận toán học như một cách suy nghĩ để hiểu thế giới nhiều bất định: Thống kê, xác suất, hồi quy, cách con người diễn giải dữ liệu và đưa ra kết luận sai lầm.
Cuốn sách chỉ ra những cấu trúc ẩn phía sau các hiện tượng tưởng như quen thuộc: Dư luận xã hội, bầu cử, y tế, giáo dục, kinh tế hay đời sống thường ngày. Toán học, theo Ellenberg, không giúp con người luôn đúng, mà giúp giảm khả năng sai khi đối diện với thông tin phức tạp và dữ liệu nhiễu.
Cuốn sách sử dụng nhiều ví dụ lịch sử và đương đại để minh họa cho các khái niệm như hồi quy về trung bình, nghịch lý thống kê, hay giới hạn của mô hình hóa. Một điểm đáng chú ý là tác giả không tuyệt đối hóa toán học: Ông cho thấy rõ những tình huống mà toán học không thể đưa ra câu trả lời dứt khoát, đặc biệt khi vấn đề mang tính đạo đức, chính trị hoặc niềm tin.
Với lối viết kể chuyện, giàu liên tưởng và ít thuật ngữ, Để không phạm sai lầm phù hợp với độc giả phổ thông muốn hiểu cách tư duy toán học vận hành trong đời sống, hơn là học toán như một môn học chính quy. Cuốn sách đặt toán học vào vị trí của một công cụ tư duy, không phải thước đo trí tuệ.
Ngày review: 13/01/2026
Ngày cập nhật: 15/01/2026
