Biện hộ cho một nền giáo dục khai phóng
Tác giả: Fareed Zakaria
Năm XB lần đầu: 2015
Ngôn ngữ gốc: Tiếng Anh
Sách gốc: In Defense of a Liberal Education
Năm XB lần đầu tại VN: 2021
Làm rõ vì sao giáo dục khai phóng không đối lập với tính thực dụng, mà tạo ra những năng lực giúp con người học hỏi, thích nghi và tồn tại lâu dài trong một thế giới luôn thay đổi.
Cuốn sách này bảo vệ giáo dục khai phóng trong bối cảnh giáo dục ngày càng bị kéo về hướng đào tạo kỹ năng ngắn hạn và nghề nghiệp hóa. Fareed Zakaria đặt câu hỏi: Điều gì thực sự tạo ra giá trị lâu dài cho con người trong một thế giới biến động nhanh về công nghệ và thị trường lao động?
Sách cho rằng giáo dục khai phóng không nhằm đào tạo một nghề cụ thể, mà hình thành những năng lực nền tảng như tư duy phân tích, diễn đạt rõ ràng, khả năng kết nối ý tưởng và học hỏi liên tục. Zakaria phản biện quan niệm coi các ngành nhân văn là xa xỉ hoặc kém thực dụng. Ông chỉ ra rằng chính các kỹ năng không gắn với một công việc cụ thể lại giúp con người thích nghi tốt hơn khi công nghệ thay đổi và kỹ năng nghề nhanh chóng lỗi thời.
Một luận điểm quan trọng khác là mối quan hệ giữa giáo dục khai phóng và công nghệ. Thay vì xem công nghệ là mối đe dọa, Zakaria cho rằng các nền tảng học trực tuyến và khả năng tiếp cận tri thức toàn cầu đang mở rộng chưa từng có phạm vi của giáo dục khai phóng, vượt ra ngoài khuôn khổ các trường đại học truyền thống. Giáo dục khai phóng, theo ông, không bị thu hẹp mà đang bước vào giai đoạn phổ cập mới.
Cuốn sách giúp người đọc nhìn giáo dục như một đầu tư dài hạn vào năng lực tư duy, thay vì một công cụ đáp ứng tức thời nhu cầu thị trường. Nó đặc biệt hữu ích cho những ai đang băn khoăn giữa học nghề, học kỹ năng nhanh và việc xây dựng nền tảng trí tuệ bền vững. Mặt hạn chế là góc nhìn tập trung chủ yếu vào bối cảnh giáo dục phương Tây, và mang tính lập luận chính sách – xã hội.
Ngày review: 15/01/2026
Ngày cập nhật: 15/01/2026
