Động lực chèo lái hành vi

Động lực chèo lái hành vi tập trung vào một câu hỏi tưởng như đơn giản nhưng có ảnh hưởng sâu rộng tới cách tổ chức vận hành con người: Điều gì thực sự khiến con người làm việc tốt trong thời gian dài. Daniel H. Pink xuất phát từ việc xem xét lại mô hình thưởng – phạt vốn được sử dụng rộng rãi trong doanh nghiệp, đặc biệt trong các hệ thống quản lý hiệu suất hiện đại. Ông chỉ ra rằng mô hình này được xây dựng cho lao động mang tính lặp lại, trong khi phần lớn công việc ngày nay đòi hỏi tư duy, sáng tạo và phán đoán.

Cuốn sách trình bày lập luận rằng khi công việc vượt qua ngưỡng “cơ học”, các động lực bên ngoài như tiền thưởng, KPI hay kiểm soát chặt chẽ không còn tạo ra hiệu suất bền vững. Thậm chí, trong nhiều trường hợp, chúng làm suy giảm chất lượng quyết định và mức độ gắn kết. Đây không phải là phê phán đạo đức hay cảm tính, mà dựa trên tổng hợp các nghiên cứu trong kinh tế học hành vi và tâm lý học động lực.

Từ đó, Daniel Pink đề xuất một khung động lực khác gồm ba yếu tố: Quyền tự chủ trong cách làm việc, khả năng cải thiện năng lực theo thời gian, và cảm nhận được ý nghĩa của công việc. Ba yếu tố này không được trình bày như khẩu hiệu quản trị, mà như các điều kiện cấu trúc cần được thiết kế trong tổ chức. Nếu thiếu một trong ba, động lực sẽ suy yếu dù hệ thống đánh giá hay đãi ngộ có tinh vi đến đâu.

Động lực chèo lái hành vi đã chuyển trọng tâm từ tạo động lực cho nhân viên sang thiết kế môi trường làm việc.