Kiếm tìm sự hoàn hảo

Cuốn sách ra đời đầu thập niên 1980, khi doanh nghiệp Mỹ chịu áp lực lớn từ sự trỗi dậy của Nhật Bản và tư duy quản trị ngày càng nghiêng về phân tích, kế hoạch và kiểm soát bằng chỉ số. Peters và Waterman chọn một hướng đi khác: Quan sát trực tiếp những công ty Mỹ đang vận hành tốt nhất lúc đó và mô tả cách họ hành xử hằng ngày, thay vì xây dựng một mô hình quản trị lý tưởng.

Điểm nhận diện rõ nhất của cuốn sách nằm ở việc đặt hành động lên trên phân tích. Nhiều doanh nghiệp thành công được mô tả không chờ đủ dữ liệu hay kế hoạch hoàn hảo mới bắt đầu, mà thử nghiệm sớm, chấp nhận sai và điều chỉnh nhanh. Cách tiếp cận này đi kèm với sự gần gũi khách hàng ở mức vận hành, không phải qua báo cáo trung gian, và với việc tổ chức thành các đơn vị nhỏ có quyền tự chủ cao.

Một trục khác làm nên bản sắc của cuốn sách là cách nhìn con người và văn hóa. Nhân viên không được xem là nguồn lực cần tối ưu, mà là nơi tạo ra năng suất. Văn hóa không xuất hiện như khẩu hiệu, mà như tập hợp các giá trị được lãnh đạo thể hiện liên tục qua hành vi. Lãnh đạo được mô tả ở trạng thái bám sát, trực tiếp can dự vào đời sống tổ chức, đồng thời giữ cho bộ máy gọn nhẹ và tránh mở rộng sang những lĩnh vực không phải sở trường.

Các đặc điểm này được gom lại thành 8 thuộc tính thường lặp lại ở các doanh nghiệp vận hành tốt. Tuy nhiên, sách không trình bày chúng như công thức áp dụng hay mô hình bất biến. Chính các tác giả cũng thừa nhận: Doanh nghiệp có thể suy giảm, và sự hoàn hảo không mang nghĩa vĩnh viễn. Điều được giữ lại là cách quan sát tổ chức như một hệ sống, nơi hành động, giá trị và con người quan trọng hơn sự nhất quán của sơ đồ hay quy trình.

Kiếm tìm sự hoàn hảo phù hợp với người đọc muốn hiểu vì sao nhiều mô hình quản trị hợp lý trên giấy lại thất bại khi bước vào thực tế, và vì sao những yếu tố khó đo lường thường quyết định hiệu quả trong giai đoạn doanh nghiệp vận hành tốt nhất.