Made in Japan

Made in Japan là hồi ký kinh doanh của Akio Morita, kể lại quá trình hình thành và phát triển của công ty Sony từ một xưởng điện tử nhỏ ở Nhật Bản sau Thế chiến II thành một trong những thương hiệu công nghệ toàn cầu nổi bật nhất thế kỷ XX. Nhưng bên dưới câu chuyện doanh nghiệp, cuốn sách đồng thời phản ánh cách Nhật Bản tái thiết công nghiệp và xây dựng hình ảnh quốc gia trong giai đoạn hậu chiến.

Morita mô tả môi trường Nhật Bản thời kỳ đầu sau chiến tranh: thiếu vốn, thiếu công nghệ, thị trường nội địa nhỏ và tâm lý tự ti trước hàng hóa phương Tây. Trong bối cảnh đó, việc xây dựng một công ty công nghệ Nhật có khả năng cạnh tranh quốc tế gần như là mục tiêu rất khó hình dung vào thời điểm ấy.

Tác giả dành nhiều dung lượng để kể về các quyết định công nghệ và chiến lược sản phẩm của Sony: Từ radio transistor, TV màu, máy nghe nhạc Walkman cho tới các nỗ lực tạo ra sản phẩm điện tử tiêu dùng mang tính toàn cầu. Sony không chỉ cố gắng sao chép công nghệ phương Tây, mà tìm cách thiết kế các sản phẩm phù hợp với cách sống mới của con người hiện đại. Điều này khiến cuốn sách phản ánh được sự thay đổi của văn hóa tiêu dùng và công nghiệp điện tử thế kỷ XX.

Made in Japan cũng cho thấy một lớp văn hóa doanh nghiệp Nhật Bản thời hậu chiến: Tinh thần gắn bó lâu dài với công ty, đào tạo nội bộ, chú trọng chất lượng và cách ra quyết định mang tính tập thể. Tuy nhiên Morita đồng thời nhấn mạnh rằng Sony không muốn trở thành doanh nghiệp Nhật theo nghĩa quá bảo thủ. Ông nhiều lần nói về nhu cầu quốc tế hóa tư duy quản trị, thiết kế và marketing nếu muốn cạnh tranh ở quy mô toàn cầu.

Một chủ đề khác xuyên suốt cuốn sách là mối quan hệ giữa Nhật Bản và Hoa Kỳ trong giai đoạn kinh tế Nhật tăng trưởng mạnh. Morita vừa thể hiện sự ngưỡng mộ với công nghệ và môi trường kinh doanh Mỹ, vừa phản ánh các căng thẳng thương mại và định kiến mà doanh nghiệp Nhật gặp phải khi bắt đầu thành công trên thị trường quốc tế.