Mật mã

Từ cổ điển đến lượng tử

Simon Singh – The code book • 1​999

​Lịch sử mật mã là lịch sử của cuộc chạy đua giữa việc che giấu và giải mã thông tin.

Mật mã kể lại lịch sử của ngành mật mã học từ thời cổ đại tới kỷ nguyên máy tính hiện đại. Simon Singh tiếp cận mật mã như một cuộc chạy đua kéo dài hàng nghìn năm giữa hai phía: Những người muốn che giấu thông tin và những người muốn giải mã nó.

Cuốn sách đi qua nhiều giai đoạn lịch sử khác nhau: Từ mật mã của Julius Caesar, các phương pháp giải mã trong chiến tranh, máy Enigma của Đức thời Thế chiến II cho tới mật mã khóa công khai và Internet hiện đại. Điều khiến cuốn sách nổi bật là cách Simon Singh biến những khái niệm toán học và kỹ thuật khá phức tạp thành các câu chuyện lịch sử, chính trị và con người dễ theo dõi.

Một góc nhìn thú vị của cuốn sách là mối liên hệ giữa mật mã và quyền lực. Việc giữ bí mật thông tin nhiều lần ảnh hưởng trực tiếp tới chiến tranh, ngoại giao, tình báo và sự tồn vong của quốc gia. Cuốn sách cho thấy lịch sử mật mã không chỉ là lịch sử của toán học, mà còn là lịch sử của các cuộc xung đột chính trị và công nghệ.

Khi tiến dần tới thời đại máy tính, Mật mã cũng làm lộ ra một thay đổi lớn của thế giới hiện đại: Mật mã không còn chỉ phục vụ quân đội và chính phủ, mà trở thành hạ tầng nền của đời sống số. Các giao dịch ngân hàng, thương mại điện tử, email và Internet đều phụ thuộc vào những hệ thống mã hóa mà phần lớn người dùng hằng ngày không nhìn thấy.

Simon Singh liên tục nhấn mạnh vai trò của tư duy toán học trong việc giải quyết các bài toán tưởng như hoàn toàn thuộc về chính trị hay chiến tranh. Nhiều bước ngoặt lớn của ngành mật mã xuất hiện không phải từ sức mạnh quân sự, mà từ các ý tưởng toán học và logic trừu tượng.

Ngày cập nhật: 16/05/2026

Mục lục
Trước nội dung chính
  • Mở đầu.
  • 1. Bản mật mã của Nữ hoàng Mary xứ Scotlan.
  • 2. Le chiffre indéchiffrable.
  • 3. Cơ giới hóa việc giữ bí mật.
  • 4. Công phá Enigma.
  • 5. Rào cản ngôn ngữ.
  • 6. Alice và Bob ra công khai.
  • 7. Riêng tư tốt đẹp.
  • 8. Bước nhảy lượng tử vào tương lai.
Sau nội dung chính
  • Phụ lục A.
  • Phụ lục B.
  • Phụ lục C.
  • Phụ lục D.
  • Phụ lục F.
  • Phụ lục G.
  • Phụ lục H.
  • Phụ lục I.
  • Phụ lục J.
  • Các trang Web tham khảo.

Cùng tác giả