Sư phạm khai phóng – Thế giới, Việt Nam và tôi
Đặt lại nền tảng của giáo dục bằng cách xem dạy học là quá trình giúp con người tự khai mở, tự học và tự thay đổi trong những bối cảnh cụ thể của đời sống.
Sư phạm khai phóng – Thế giới, Việt Nam và tôi đặt trọng tâm vào phương pháp sư phạm như lõi của mọi nỗ lực cải cách giáo dục. Thay vì bắt đầu từ chương trình, kỹ thuật hay mô hình tổ chức, tác giả đi từ câu hỏi nền tảng hơn: Con người được giáo dục để trở thành ai, và vì vậy cần những phương pháp dạy/học nào cho phù hợp.
Tác giả quan niệm khai phóng không phải một mô hình áp đặt, mà là một tiến trình giúp người học tự lực khai mở tâm trí và phát triển tiềm năng của chính mình. Từ đó, vai trò của người dạy không nằm ở việc truyền đạt tri thức, mà ở việc tạo điều kiện để người khác học, tự học và tự thay đổi. Sách nhấn mạnh hướng tiếp cận thay đổi đến từ tôi, coi cải thiện giáo dục là kết quả tích lũy của những thay đổi cá nhân, không chỉ của các chính sách vĩ mô.
Sách hệ thống hóa các lý thuyết học tập và phương pháp sư phạm từ cổ chí kim, từ Đông sang Tây. Tác giả không đưa ra một phương pháp chuẩn để áp dụng đại trà, mà trình bày các nguyên lý nền tảng và những cách tiếp cận khác nhau, giúp người đọc tự hình thành triết lý giáo dục và phương pháp giảng dạy phù hợp với bối cảnh cụ thể của mình – dù là nhà trường, lớp học hay gia đình.
Cuốn sách kết nối giữa lý thuyết giáo dục, thực tiễn sư phạm quốc tế và bối cảnh Việt Nam. Nó cung cấp một khung tư duy để người làm giáo dục, phụ huynh và nhà quản lý nhìn lại cách mình đang dạy, đang học và đang kỳ vọng điều gì từ giáo dục, thay vì tìm kiếm các giải pháp nhanh. Sách gần 500 trang và mức độ học thuật tương đối cao so với sách phổ thông.
Ngày cập nhật: 15/01/2026
Mục lục
Trước nội dung chính
- Đôi lời từ viện IRED.
Chương 1: Triết lý giáo dục.
- 1. Hình dung về một con người được giáo dục.
- 2. Mục tiêu và triết lý giáo dục từ trước tới nay.
- 3. Mục tiêu và triết lý giáo dục trong bối cảnh mới.
- 4. Hình dung về một nhà trường trong bối cảnh mới.
- 5. Hình dung về một người thầy trong bối cảnh mới.
Chương II: Lý thuyết học tập.
- 1. Lý thuyết hành vi (Behaviourism).
- 2. Lý thuyết nhận thức (Cognitivism).
- 3. Lý thuyết kiến tạo (Constructivism).
- 4. Lý thuyết nhân văn (Humanism).
- 5. Lý thuyết phân tâm học (Psychoanalysis).
- 6. Lý thuyết hệ sinh thái (Ecological systems theory).
- 7. Lý thuyết học tập trải nghiệm (Experiential learning).
- 8. Lý thuyết học tập theo tình huống (Situated learning).
- 9. Lý thuyết phê phán (Critical theory).
- 10. Lý thuyết đa trí thông minh (Multiple intelligences).
Chương III: Phương pháp sư phạm.
- 1. Nguyên lý sư phạm “Lấy người học làm trọng tâm" (Learner – Centered Pedagogy).
- 2. Phương pháp dạy theo quy trình trực tiếp (Explicit instruction).
- 3. Phương pháp học tập hợp tác (Collaborative learning).
- 4. Phương pháp học tập cá nhân hóa.
- a. Phương pháp dạy phân hóa (Diffrentiation).
- b. Phương pháp dạy theo tốc độ cá nhân (Individualization).
- c. Phương pháp học tập cá nhân hóa (Personalization).
- 5. Phương pháp học tập sáng tạo.
- a. Phương pháp học dựa trên khám phá (Inquiry – Based Learning).
- b. Phương pháp học thông qua giải quyết vấn đề (Problem – Based Learning).
- c. Phương pháp học theo dự án (Project – Based Learning).
- 6. Vấn đề đánh giá dạy và học trong các phương pháp sư phạm hiện đại.
Chương IV: Chính sách sư phạm.
- 1. Chính sách về Phương pháp sư phạm tại Anh.
- 2. Chính sách về Phương pháp sư phạm tại Mỹ.
- 3. Chính sách về Phương pháp sư phạm tại Phần Lan.
- 4. Chính sách về Phương pháp sư phạm tại Úc.
- 5. Chính sách về Phương pháp sư phạm tại Nhật Bản.
- 6. Chính sách về Phương pháp sư phạm tại Singapore.
Chương V: Thực tế sư phạm – Việt Nam & “tôi”.
- 1. Sơ lược về lịch sử giáo dục Việt Nam.
- 2. Cải cách giáo dục Việt Nam: Làm gì và từ đâu?
- 3. Thực tế chính sách về phương pháp sư phạm tại Việt Nam.
- 4. Thực trạng của phương pháp sư phạm tại Việt Nam.
- 5. Mục tiêu giáo dục & Phương pháp sư phạm của “Tôi".
Lời kết.
Sau nội dung chính
- Tài liệu tham khảo.
