Thế hệ lo âu

Sự thay đổi căn bản của tuổi thơ và làn sóng rối loạn tâm thần

Jonathan Haidt – The Anxious Generation • 2​024

​Cách điện thoại thông minh và mạng xã hội đã thay đổi tâm sinh lý tuổi thơ, góp phần tạo nên cuộc khủng hoảng sức khỏe tâm thần ở giới trẻ toàn cầu.

Cuốn Thế hệ lo âu (The Anxious Generation) phân tích sự suy giảm sức khỏe tâm thần của trẻ em và thanh thiếu niên trong bối cảnh công nghệ số trở thành trung tâm của đời sống hàng ngày. Tác giả Jonathan Haidt, nhà tâm lý học xã hội, đặt câu hỏi vì sao sau nhiều thập kỷ ổn định, các chỉ số trầm cảm, lo âu, tự làm hại bản thân và tự sát ở giới trẻ lại tăng vọt từ đầu những năm 2010 – Gen Z.

Tác giả cho rằng sự chuyển dịch từ “tuổi thơ dựa trên chơi tự do” sang “tuổi thơ dựa trên điện thoại thông minh” là một bước ngoặt mang tính cấu trúc. Trẻ em được bảo vệ quá mức trong thế giới thực nhưng lại gần như không có rào chắn trong thế giới trực tuyến. Haidt mô tả hàng loạt cơ chế tác động đến sự phát triển tâm lý và thần kinh của trẻ, từ thiếu ngủ, phân mảnh chú ý, so sánh xã hội, lây lan cảm xúc, cho đến nghiện mạng xã hội và cảm giác cô lập.

Không dừng ở mô tả hiện tượng, sách đề xuất các nguyên tắc hành động dành cho gia đình, trường học, doanh nghiệp công nghệ và nhà hoạch định chính sách nhằm tái thiết lập một tuổi thơ lành mạnh hơn trong kỷ nguyên số. Thế hệ lo âu hướng tới việc giúp người đọc hiểu rõ mối liên hệ giữa công nghệ, hành vi xã hội và sức khỏe tinh thần, không chỉ của thế hệ Z mà của toàn xã hội hiện đại.

Ngày cập nhật: 22/12/2025

Mục lục
Trước nội dung chính
  • Giới thiệu: Sinh trưởng trên sao hỏa.

    Phần 1: Cơn sóng triều.

      Chương 1. Nỗi đau dâng trào.

        Phần 2: Câu chuyện phía sau: Sự suy tàn của tuổi thơ gắn liền với vui chơi.

          Chương 2. Những điều trẻ cần làm trong thời thơ ấu.

            Chương 3. Chế độ khám phá và nhu cầu vui chơi mạo hiểm.

              Chương 4. Tuổi dậy thì và hành trình trưởng thành đẩy thách thức.

                Phần 3: Cuộc tái thiết lập vĩ đại: Sự bùng nổ của tuổi thơ gắn liền với điện thoại.

                  Chương 5. 4 tác hại cơ bản: Thiếu giao tiếp xã hội, thiếu ngủ, phân tán sự chú ý và gây nghiện.

                    Chương 6. Tại sao mạng xã hội gây hại cho nữ nhiều hơn.

                      Chương 7. Chuyện gì đang xảy ra với các bé trai?

                        Phần 4: Hành động tập thể cho một tuổi thơ khỏe mạnh hơn.

                          Chương 8. Chuẩn bị cho hành động tập thể.

                            Chương 9. Những điều chính phủ và các công ty công nghệ có thể làm ngay bây giờ.

                              Chương 10. Những diều trường học có thể làm ngay bây giờ.

                                Chương 11. Những điều cha mẹ có thể làm ngay bây giờ.

                                • Kết luận: Đưa tuổi thơ trở lại trái đất.