Thiên hoàng Minh Trị

Donald Keene – Emperor of Japan • 2​002

“Thiên hoàng Minh Trị” tiếp cận giai đoạn Duy Tân Minh Trị thông qua một điểm nhìn từ cá nhân Thiên hoàng Minh Trị và môi trường xung quanh ông. Cuốn sách đặt nhân vật này vào trung tâm của một mạng lưới rộng lớn gồm triều đình, giới chính trị, quân sự và trí thức, từ đó làm rõ cách các quyết định và biểu tượng quyền lực vận hành trong một giai đoạn chuyển đổi.

Cuốn sách cho thấy vai trò của Thiên hoàng Minh Trị được hình thành trong tương quan với các lực lượng khác nhau. Những thay đổi lớn của Nhật Bản không được gán cho một cá nhân duy nhất, mà xuất hiện như kết quả của nhiều tương tác, trong đó vị trí của Thiên hoàng vừa mang tính biểu tượng vừa có ảnh hưởng thực tế trong những thời điểm nhất định.

Tác giả mô tả nhiều nội dung quan trọng về đời sống triều đình và văn hóa chính trị. Các nghi lễ, cách giao tiếp và hình ảnh công chúng của Thiên hoàng được trình bày như những yếu tố góp phần định hình quyền lực. Sự chuyển đổi từ một vị trí mang tính nghi lễ trong xã hội phong kiến sang biểu tượng của một quốc gia hiện đại không diễn ra đột ngột, mà thông qua việc tái định nghĩa vai trò và cách thể hiện quyền lực.

Cuốn sách cũng đi vào các sự kiện cụ thể trong giai đoạn 1852–1912, từ thời điểm Nhật Bản mở cửa đến quá trình công nghiệp hóa và mở rộng ảnh hưởng. Những sự kiện này được trình bày như mốc lịch sử, và gắn với cách chúng được cảm nhận và phản ánh trong đời sống cá nhân và chính trị.

Cách tiếp cận của Donald Keene sử dụng nhiều nguồn tư liệu gốc, bao gồm nhật ký, thư từ và ghi chép đương thời, giúp tái hiện một bức tranh chi tiết về môi trường sống và làm việc của Thiên hoàng. Thông qua đó, các yếu tố thường bị coi là phụ — như cảm xúc cá nhân, thói quen sinh hoạt hay các mối quan hệ — trở thành một phần của cách hiểu về quyền lực và lịch sử.

Ngày cập nhật: 12/05/2026

Mục lục
Trước nội dung chính
  • Lời nói đầu dành cho độc giả Việt Nam.
  • Donald Keene và Nhật Bản.
  • Dẫn nhập.
  • Lời tựa.

    Chương 1. Thiên hoàng Kōmei.

      Chương 2. Sachi – No – Miya ra đời.

        Chương 3. Tất yếu phải khai quốc.

          Chương 4. Townsend Harris.

            Chương 5. Lũ bất trung.

              Chương 6. Kumihito, Fumihito, Mutsuhito.

                Chương 7. Hoàng nữ Kazu – No – Miya.

                  Chương 8. Chinh di đại tướng quân!

                    Chương 9. Cổng Hamaguri.

                      Chương 10. Yểm bùa Thiên hoàng.

                        Chương 11. Mưu sĩ Iwakura Tomomi.

                          Chương 12. Hoàng hậu Haruko.

                            Chương 13. Vị tướng quân cuối cùng.

                              Chương 14. Tướng quân đào tẩu.

                                Chương 15. Mutsuhito đi kiệu.

                                  Chương 16. Cuộc khải hoàn đầu tiên.

                                    Chương 17. Thân vương nổi loạn.

                                      Chương 18. Thủ đô phía đông.

                                        Chương 19. Cương, nghị, mộc, nột cận nhân.

                                          Chương 20. Tiếp kiến Công tước Edinburgh.

                                            Chương 21. Thị giảng Motoda Nagazane.

                                              Chương 22. Phế phiên trí huyện.

                                                Chương 23. Đoàn sứ tiết của Thiên hoàng.

                                                  Chương 24. Thượng tướng quân Soejima Taneomi.

                                                    Chương 25. Thủ cấp của Etō Shimpei.

                                                      Chương 26. Điển thị Sawarabi.

                                                        Chương 27. Sĩ tộc miền Tây bất bình.

                                                          Chương 28. Công thần, tặc thần SAIGō Takamori.

                                                            Chương 29. Ōkubo Toshimichi gặp nạn.

                                                              Chương 30. Vua Lưu Cầu thoái vị.

                                                                Chương 31. Ngày nghỉ ở Nhật của Tướng Grant.

                                                                  Chương 32. Đêm trước của Giáo dục sắc ngữ.

                                                                    Chương 33. Thân vương Taruhito thảo án hiến pháp.

                                                                      Chương 34. Đoàn người của Quốc vương Kalakaua.

                                                                        Chương 35. Tự do dân quyền của Ueki Emori.

                                                                          Chương 36. Chấp chính Taewon' gun.

                                                                            Chương 37. Lễ quốc tang của Iwakura Tomomi.

                                                                              Chương 38. Hội khiêu vũ Edo.

                                                                                Chương 39. Hoàng thái tử Yoshihito.

                                                                                  Chương 40. Ngự chân ảnh của Chiosso.

                                                                                    Chương 41. Tu dưỡng học vấn, học tập kĩ năng.

                                                                                      Chương 42. Tập kích hoàng thái tử Nga.

                                                                                        Chương 43. Đề án sửa đổi hiệp ước của Mutsu Munemitsu.

                                                                                          Chương 44. Tuyên chiến với Trung Quốc.

                                                                                            Chương 45. Mục kích cảnh thảm sát ở Lữ Thuận.

                                                                                              Chương 46. Đại biểu toàn quyền Trung Quốc Lý Hồng Chương.

                                                                                                Chương 47. Ám sát Vương phi Min.

                                                                                                  Chương 48. Hoàng thái hậu Eishō qua đời.

                                                                                                    Chương 49. Chấm dứt phiên phiệt Satchō.

                                                                                                      Chương 50. Thần phong liên Trung Quố.

                                                                                                        Chương 51. Hoàng tôn Hirohito chào đời.

                                                                                                          Chương 52. Nga tiến về phía đông.

                                                                                                            Chương 53. Bạo chúa Nicholas Ii.

                                                                                                              Chương 54. Thấy tàu địch.

                                                                                                                Chương 55. Theodore Roosevelt.

                                                                                                                  Chương 56. Sự kiện Kōjō.

                                                                                                                    Chương 57. Thân mẫu Yoshiko qua đời.

                                                                                                                      Chương 58. Itō Hirobumi và An Chung.

                                                                                                                        Chương 59. Sáp nhập Đại Hàn.

                                                                                                                          Chương 60. Âm mưu đại nghịch.

                                                                                                                            Chương 61. Thiên hoàng băng hà.

                                                                                                                              Chương 62. Nogi Maresuke tuẫn tử.

                                                                                                                                Chương cuối.

                                                                                                                                • Lời kết.
                                                                                                                                Sau nội dung chính
                                                                                                                                • Tài liệu tham khảo.
                                                                                                                                • Chỉ mục.